Сÿретче, мурызо, баянист да гармонист, поро чонан марий пöръеҥ

Вход на сайт

Сÿретче, мурызо, баянист да гармонист, поро чонан марий пöръеҥ – чыла тиде Федор Миляев нерген.

«Кас гармонь» пайрем Татарстан кундем Агрыз район Кадрек ялыште палыме мурызо, баянист да сÿретче Федор Миронович Миляев лӱмеш эртаралте.

Федор Миронович Миляев 1950 ий 25 декабрыште Кадрек ялеш шочын. Эн ончыч тудын талантшым Патима боваже ужын шуктен. Кунам Федялан кум ий темын, боваже изи гармошкым налын пуэн. Тиде гармошко дене тудо радио гыч сем-влакым колыштын шокташ тыршен.

Ик гана изи йоча боваж кÿдынь урем дене саде гармошкажым шоктен каен. Ваштарешышт Павлов Петрок кочай толын лектын. Тудо изи Федялан латвич ырым кидышкыже кучыктен да манын: «Уста гармончо лий, эргым». Шоҥго еҥын мутшо чынешак толын. Умбакыже гармонь ден шокташ йöн лектын шоген.

Икымше тальянкым Евдокия акаже налын пуэн. Тудын дене Федя школышто шоктен. Шокташ школ директор Тимерхан Тимербаевич, кугырак талантан рвезе-влак Стапан Микаев, Миклай Юркин, Олексий Павлов, Валерий Петаев кумылаҥденыт. Кугу перемен годым нуно гармонь-баян дене тӱрлö семым шоктеныт, а тунемше-влак куштеныт. Эн ончыч марла семым Стапан Микаев туныктен, тудо баян ене шоктен умылантарен, почешыже Федя тыршен. А эше яра жапыште нуно ужар олыкыш лектын пӱртысым сÿретлен, тыге йочан вес мастарлыкше почылтын.

Кугырак класслаште туннемыж годым Лена акаже баяным налын пуэн, тудын деч вара Фёдор баян дене шокташ тунемаш тӱҥалын. Кадрек ял клубышто. Борис Павлов, Анатолий Асылбаев марла семым шоктеныт, а Федя нуным эскерен шинчен, почешышт шокташ тунемын.

Кадрек школым тунем пытарымек, 1966 ийыште Елабугысо культпросвет училещыш каяш шонен ышта, но шонымаш ок шукталт. Тудо пагытыште рвезе еҥлан ялысе вуйлатыште-влак нимогай документым пуэн огытыл. Чаманаш веле кодеш, мыняр тыгай талантан рвезе-ÿдыр-влакын шонымашышт шукталтде кодын.

Вара Лена акаже качым Иркутск область Ангарск олашке наҥгая. Тушто Фёдор Миляев токарь-универсаллан тунемаш пура.

Умбакыже, илыш корныжо угыч шочмо ялышкыже конда, Ермолаевский кыдалаш школышто 9-ше классыште тунемеш. Тыде пагытыште йолташ-влак Казахстаныште, Кызыл-Орда олаште пашам ыштеныт. Нуно тудымат тушко ӱжыныт. Йолташ-влак деке кая, 3-шо разрядан элетромонтёрлан тунем лектеш, паспортым налеш. Тугак тиде пагытште баян дене шоктымо, мурымо паша вияҥын. Концерт-влакым шындылыныт, шуко у семым, мурым тунемын.

Талантан айдемым керык-куштат ужын шуктат, садлан тудым, 1971-1973 ийлаште Воркута олаште салтак радамышке ушнымеке, военный частьын сÿретчыжлан да эше клуб вуйлатышылан шогалтеныт. Тиде частьыште мурышо, инструмент дене шоктышо ансамбль чот пашам ыштен. Фёдор кок ий тушто шке талантшым ончыктен. Военный частьыш кодаш пеш йодыныт, но тудо шочмо ялыш пöртылын. 1973 ийыште Федор Мироновичым колхоз сÿретчылан , тыгак Тошто Сагалде клубышко худруклан шогалтеныт.

Мутат уке, чон пуымо паша, пайрем почеш пайрем, муро-куштымаш тӱжвач ончымаште тÿрлö шонымашым шочыкта. А тиде пашан, вес могыржым налаш гын, мыняр чытыш, кӧргö вий кӱлыт. Тидыжым, конешне, ыштыше еҥ веле пала. Тудо пагытыштак Альберт Исаев Кадрек клубышто вуйлатыше лийын да мурышо, инструмент дене шокышо ансамльым почын. Кызыт тудо тÿвыра пашан ветеранже.

1973 ийыште, декабрьыште Фёдор чевер ӱдыр Римма дене ешым чумыреныт. Нунын ныл ÿдырым ончен-куштеныт. Ынде кум веҥе, куд уныкашт дене куанен илат.

Виктория уныкаже кочажын пашажым шуя. Тудо Ленинград областьын культур да искусство колледжыштыже, эстраде вокал факультетыште тунемеш.

Кас мучко ожно годсо, саламлыме, йöратыме муро-влак йоҥгышт. Куштымаш деч поснат нигузе ыш лий.

Илыш Кадрек ялештак эртен, ял клубышто худрук, школышто сÿретче да музык дене туныктышо лийын.

Шуко гана конкурс-смотрлаште мурен, шоктен, икманаш, Кадрек ялын культурыжым нöлтен, да кызытат тиде пашам веселан, кӧргӧ чоным пыштен ышта. Шуко диплом, грамота дене палемдалтын. Тачат клубышто кажне эртыше концертыште але вес мероприятийште, кушто шочмо «Кадрек сем» ансамбль выступатла, уло кумылын шокта, мура. Тугак 2015 ийыште шочшо «Йоҥгалт, гармонь йӱк» ансамбльын участникше.

Марий тÿвырам йöратыше, калыкверч тыршыше еҥ-влак улыт гын, мемнан илышна веселан ончыко кая, йӱлана аралалт кодеш. А шкеже Фёдор Миронович Миляев тыге манеш: пашанам самырык-влак шуят гын – ме пиал лийына!

Автор: Любовь Михайлова.
#МариАрслан #Увер #Татарстан #Мари

Mari
АНО «ИНТЕЛЛЕКТУАЛ»
АНО «Культурно-информационный центр «ИНТЕЛЛЕКТУАЛ»
При использовании материалов сайта ссылка на «Этнокультурный интернет-журнал «Арслан» обязательна.
E-mail: mari-arslan@mail.ru. Тел. 8-917-703-66-24.