Йомак тӱняш логалыныт

Вход на сайт

19-23 сентябрьыште Чувашийысе М.Сеспель лӱмеш кугыжаныш самырык театрыште «Йомак палитра» фестиваль эртыш. Тушко Чуваший, Мордовий, Татарстан да Ульяновск гыч театр коллектив-влак ушненыт. Фестивальын кокымшо кечынже мемнан республикысе йоча да самырык-влаклан театр-рӱдер «Онарын кердыже» спектакльым ончыктыш. Марий артист-влак дене пырля пошкудо республикыш миен толаш мыламат пиал шыргыжале.

Корно чапле, чымалт веле!

Чуваш Республике велке корно пеш чапле, чымалт веле. Шагат утла гыч миенат шуна. Олашке пурымеке веле, театр марте кужунрак кудалаш логале. Светофоржо, машинаже, молат... «Чуваш самырык театрын зданийже чапле докан», - шоналтышым семынем. Вет олажат ару, йырваш пеледыш-влак эшеат пеледыт.

- Теве, шола велне, - йӱк шоктыш автобусышто. - Нарынчалге-кӱрен оралте. М.Сеспель лӱмеш самырык театрын посна оралтыже уке улмаш. Тудо ятыр ий Тракторостроитель-влак культур полатыште верлана.

Ямдылалтмаш

Спектакль тӱҥалме жапым 13 шагатым палемдыме. Артист-влаклан сценыш чиен лекшашлык вургем ямде. Ты шотышто костюм дене пашам ыштыше ончылгочак тургыжланен. Сцене пашаеҥ-влак декорацийым вераҥден шуктеныт. Гримерныйлаште парикмахер ӱдыр-шамычын ӱпыштым пуна, артист-влак икте-весылан чурийыш маскым ыштат, чиялтат. Чылт куткыла.

Шагат лишан залыш миен шинчым. Кугу, йоҥгыдо. Администраторын ойлымыж почеш, чылаже тӱжем еҥ иканаште ончен кертеш. Икте, почеш весе залыш вашкат.

- Спектакльыш кокшӱдӧ тунемше толшаш. Тылеч шуко икшывым залыш вераҥдаш йӧсӧ, вет нуно йӱкланаш, куржталышташ тӱҥалыт, - мане администратор.

- Салам, фестиваль! - сценыш саламлалт лектыч Йоча да самырык-влаклан театр-рӱдерын художественный вуйлатышыже Олег Иркабаев ден М.Сеспель лӱмеш Чуваш самырык театрын режиссёржо Иосиф Дмитриев.

- Салам! - чуваш калык марий мланде гыч толшо-влакым шокшо кидсовыш дене вашлие.

Тыгодым мылам веле огыл, чарша шеҥгелне шогышо артист-влакын чоныштланат сайын чучо, очыни.

Театрын илышыже, марий ден чуваш театр коллектив-влакын келшымышт, икте-весе деке унала коштмышт нерген Олег Геннадьевичын каласкалымыж годым вес могыр гыч сценыш шем пырыс лекте, пуйто тудат марий-влакын могай улмыштым ончалаш шонен. Тидыже мутат уке, чотак ӧрыктарыш. Залысе йоча-влак дене пырля тудым воштылын ужатышна.

Занавес вашкеак ыш почылт. Спектакль тӱҥалме деч ончыч йоча-влаклан Российын гербше, тудын значенийже нерген гына огыл, кумда элнан ик мотор верыштыже Марий кундемнан верланымыже, тӱвырам, йӱлам аралыше калыкше нерген сюжетым ончыктышт.

DSC_0111_0_0_0.JPG«Онарын кердыже» келшен

Занавес почылтмеке, икшыве-влак шыпланышт. Но тыгодымак сцене гоч марий шомакым колын, икте-весым ончалын, чоян шыргыжыт. Постановко годым жапын-жапын йӱкынак воштылыт. Сай ден осал, шочмо кундемым, калыкым, ешым йӧратымаш нерген легенде негызеш ямдылыме спектакль йоча-влаклан келшен тугеже. Вет икшыве-шамычым ондалаш ок лий, маныт.

- Келшыш. Марий калыкын Онар патырже уло улмаш, - марий спектакль нерген шонымашыштым пален налаш манын йодмемлан лие вашмут.

Но весе изишак сырыктыш. Ала залыште путырак йӱштылан кӧра, ала тӱгӧ лекмышт шуын, ала кусарыме аппаратышт пашам ыштен огыл — тунемше-влак мӧҥгеш-оньыш коштыч.

Кажнын - шке шонымашыже

Фестиваль жапыште жюри пашам ыштен. Спектакль-влаклан акым пуышо-влак Чебоксар гыч веле огыл, Уфа (Дина Давлетшина), Москва (Ирина Мягкова) гычат лийыныт.

Спектакль нерген мом ойлат? Кажне артист, поснак режиссёр тыгодым тургыжлана. Аклыше-влак сайжымат, ситыдымашыжымат палемдышт: спектакльыште муро да куштымаш шукырак. Очыни, вес площадкыште улмылан кӧра йӱк начар шоктыш. Тичмаш налмаште, сӱретчын пашажым сайын аклышт, но костюмым изишак вашталташ кӱлеш, поснак тӱҥ рольым модшо Эрвикан тувыржым моло деч ойыртемалтшым ыштыман. Кына тӱсан шовычшат пеш проста. Тудым марий тӱран шовыч дене алмашташат уто огыл, маньыч.

- Постановкышто марий ден чуваш калык-влакын мифологийыштышт икгайлыкым ужна. Лач тидыжак родо-тукым кылым кучаш амалым ышта.

«Онарын кердыже» йоча-шамычланат, кугурак-влакланат пайдале спектакль», - шонымыж дене палдарыш Российын сулло, Чувашийын калык артистше Василий Павлов.

Вес гана вашлиймешке!

Кас кочкышым ыштымеке, «Шупашкар, вес гана вашлиймешке!» манын, Марий мландышкына тарванышна. Кудалме жапыште жюриште лийше еҥ-влакын шомакыштымат шарналтен каҥашышна. Но окна гыч ужмо йомакысе гай тӱрлӧ чия дене леведалтше пӱртӱс сӱрет кеч-могай шонымашымат лугыч ыштен сеҥа. Чодыраже могай мотор! Ончен шер ок тем.

Автор: Алевтина Байкова, «Марий Эл» газет.
Хэштег: #мариарслан #дети #МарийскийТЮЗ #культура #афиша #праздник

Ashaj!.jpg

RepertyarOkt2016.jpg

FestivalTuz+.jpg

Mari
Tags: 
АНО «ИНТЕЛЛЕКТУАЛ»
АНО «Культурно-информационный центр «ИНТЕЛЛЕКТУАЛ»
При использовании материалов сайта ссылка на «Этнокультурный интернет-журнал «Арслан» обязательна.
E-mail: mari-arslan@mail.ru. Тел. 8-917-703-66-24.